De ruimte tussen dingen

Over ma (間)

Niet alles wat er is, heeft vorm.

Sommige dingen bestaan alleen als ruimte.

Tussen twee objecten.
Tussen twee momenten.
Tussen twee geluiden.

Ma

In het Japans is daar een woord voor:

ma (間)

Het karakter zelf laat zien wat het is.

Een poort (門).
Met licht ertussen (日).

Niet het object.
Maar wat zichtbaar wordt in de opening.

Wat dat betekent

Ma is geen ding.

Het is geen leegte die gevuld moet worden.

Het is wat verschijnt
wanneer er ruimte is tussen dingen.

Wat ontbreekt

Voor die ruimte hebben wij geen woord.

We spreken over leegte.
Of over niets.

Iets dat ingevuld moet worden.

Twee manieren van kijken

In een westerse blik ligt de nadruk op het object.

Op wat er is.
Wat toegevoegd kan worden.
Wat beter kan.

Lineair.
Gericht op meer.

In ma verschuift dat.

Niet het object staat centraal.
Maar de opening.

Wat zichtbaar wordt, ontstaat daar.

Geen toepassing

Witruimte en negatieve ruimte komen in de buurt.

Maar blijven toepassingen.

Manieren om iets zichtbaar te maken.

Ma zit daaronder.

Niet in het beeld.
Maar in de verhouding.

Onderdeel van alles

In de Japanse cultuur verschijnt het overal.

In een tuin (karesansui, 枯山水).
In een kamer (washitsu, 和室).
In bloemschikken (ikebana, 生け花).
In kalligrafie (shodō, 書道).
In theater (Noh, 能).
In beweging (maai, 間合い).

Niet als stijl.
Maar als ordening.

Niet alles wordt gevuld.

Leegte als voorwaarde

Wat wij leeg noemen, wordt daar anders gezien.

Niet als tekort.

Maar als voorwaarde.

Voor wat kan verschijnen.

Opruimen als openen

Achter jezelf opruimen betekent hier:

ruimte maken
zonder die direct te vullen

De opening laten bestaan.

Wat hier zichtbaar wordt

Ma is geen techniek.

Het is wat zichtbaar wordt
wanneer er ruimte is om te zien.